কম বয়সীয়া যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত উচ্চ ৰক্তচাপৰ সমস্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ মূল কাৰণবোৰ প্ৰায়ে জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তন আৰু কিছুমান নিৰ্দিষ্ট স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সৈতে জড়িত।
ইয়াত মূল কাৰণ আৰু প্ৰতিকাৰসমূহ আলোচনা কৰা হ’ল:
উচ্চ ৰক্তচাপৰ কাৰণসমূহ
কম বয়সীয়া লোকৰ উচ্চ ৰক্তচাপৰ দুটা প্ৰধান শ্ৰেণী থাকে: প্ৰাথমিক (Primary or Essential) আৰু মাধ্যমিক (Secondary) উচ্চ ৰক্তচাপ।
১. জীৱনশৈলীৰ কাৰণ (প্ৰাথমিক উচ্চ ৰক্তচাপৰ সৈতে জড়িত)
বৰ্তমান সময়ত এই শ্ৰেণীৰ উচ্চ ৰক্তচাপৰ ঘটনা কম বয়সীয়া লোকৰ মাজত বেছি দেখা যায়, যাৰ কোনো স্পষ্ট চিকিৎসা জনিত কাৰণ পোৱা নাযায়, কিন্তু জীৱনশৈলীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে:
অস্বাস্থ্যকৰ খাদ্যভাস :
ক) অধিক নিমখ/ছডিয়াম সেৱন : ফাস্ট ফুড, পেকেট কৰা খাদ্য আৰু অত্যাধিক নিমখযুক্ত আহাৰ খোৱা।
খ) কম পটেছিয়ামযুক্ত খাদ্য : ফল-মূল আৰু সেউজীয়া শাক-পাচলি কমকৈ খোৱা।
গ) অধিক চৰ্বি আৰু চেনি : জাংক ফুড আৰু মিঠা পানীয় অত্যাধিক সেৱন কৰা।
ঘ) শাৰীৰিক নিষ্ক্ৰিয়তা : বেছিভাগ সময় বহি থকা বা শাৰীৰিক ব্যায়ামৰ অভাৱ।
ঙ) অতিৰিক্ত ওজন : শৰীৰৰ অতিৰিক্ত ওজনে হৃদযন্ত্ৰৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপ দিয়ে।
চ) মানসিক চাপ আৰু টোপনিৰ অভাৱ : দীৰ্ঘদিনীয়া মানসিক চাপ, অনিয়মিত টোপনি বা কম টোপনিয়ে ৰক্তবাহী নলী সংকুচিত কৰি ৰক্তচাপ বঢ়াব পাৰে।
ছ) ধূমপান আৰু মদ্যপান : ধূমপান আৰু অত্যাধিক মদ্যপান হৃদৰোগ আৰু উচ্চ ৰক্তচাপৰ আশংকা বঢ়ায়।
২. স্বাস্থ্যজনিত বা নিৰ্দিষ্ট কাৰণ (মাধ্যমিক উচ্চ ৰক্তচাপ)
এই ক্ষেত্ৰত, অন্য এক স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ ফলস্বৰূপে উচ্চ ৰক্তচাপ হয়:
ক) বৃক্কৰোগ : বৃক্কই শৰীৰত পানী আৰু নিমখ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, সেয়ে বৃক্কৰোগে উচ্চ ৰক্তচাপ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
খ) হৰম’নজনিত সমস্যা : যেনে থাইৰয়ডৰ সমস্যা বা এড্ৰিনেল গ্ৰন্থিৰ কিছুমান ৰোগ।
গ) স্লিপ এপনিয়া : টোপনিত উশাহ বন্ধ হোৱা সমস্যা।
ঘ) জন্মগত বিকাৰ : যেনে মহাধমনীৰ সংকীৰ্ণতা।
প্ৰতিকাৰ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ উপায়সমূহ
কম বয়সীয়া যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে উচ্চ ৰক্তচাপৰ প্ৰতিকাৰৰ প্ৰথম পদক্ষেপ হৈছে জীৱনশৈলীত পৰিৱৰ্তন অনা। যদি জীৱনশৈলী সলনি কৰাৰ পিছতো ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ নহয় বা যদি ই মাধ্যমিক উচ্চ ৰক্তচাপ হয়, তেন্তে ঔষধৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।
১. নিমখ কম কৰক: দৈনিক নিমখ সেৱনৰ পৰিমাণ কম কৰক। প্ৰচেছড খাদ্য, আচাৰ, আৰু বাহিৰৰ খাদ্য পৰিহাৰ কৰক।
২. ফল-মূল আৰু শাক-পাচলি: পটেছিয়ামযুক্ত ফল (কল, সুমথিৰা) আৰু সেউজীয়া শাক-পাচলি খোৱা বঢ়াওক।
৩. নিয়মীয়া শাৰীৰিক ব্যায়াম : সপ্তাহত কমেও ১৫০ মিনিট মধ্যমীয়া শাৰীৰিক কাম (যেনে খোজ কঢ়া, দৌৰা, সাঁতোৰা, চাইকেল চলোৱা) কৰিব লাগে।
৪. ওজন নিয়ন্ত্ৰণ : শৰীৰৰ ওজন স্বাস্থ্যকৰ পৰিসৰত ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰক।
৫. ধূমপান আৰু সুৰাপান ত্যাগ: ধূমপান সম্পূৰ্ণৰূপে ত্যাগ কৰক। মদ্যপান নিয়ন্ত্ৰণ বা পৰিহাৰ কৰক।
৬. মানসিক চাপ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাল টোপনি : যোগাভ্যাস, ধ্যান, বা প্ৰাণায়ামৰ দৰে কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি মানসিক চাপ হ্ৰাস কৰক। প্ৰতিদিনে ৭-৮ ঘণ্টা গুণগত মানৰ টোপনি নিশ্চিত কৰক আৰু নিশা নিয়মিত সময়ত শুবলৈ যাওক।
চিকিৎসা
১. ডাক্তৰৰ পৰামৰ্শ: ৰক্তচাপ বৃদ্ধি হোৱা বুলি ধৰা পৰিলে লগে লগে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লওক।
২. ঔষধ: যদি জীৱনশৈলীৰ পৰিৱৰ্তনৰ পিছতো ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ নহয়, তেন্তে চিকিৎসকে ৰক্তচাপ কমাবলৈ ঔষধ (যেনে ACE inhibitors, Diuretics, Beta-blockers আদি) দিব পাৰে। ঔষধ নিয়মীয়াকৈ আৰু চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰিহে ল’ব লাগে।
উচ্চ ৰক্তচাপক ‘নীৰৱ ঘাতক’ (Silent Killer) বুলি কোৱা হয়, কিয়নো ই প্ৰায়ে কোনো লক্ষণ নোহোৱাকৈ শৰীৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ যেনে হৃদযন্ত্ৰ, বৃক্ক, আৰু মগজুৰ ক্ষতি কৰে। সেয়েহে, নিয়মীয়া ৰক্তচাপ পৰীক্ষা আৰু সঠিক চিকিৎসা অতি জৰুৰী।