টেছলাৰ চিইঅ’ ইলন মাস্কে ৱাশ্বিংটন ডিচিত অনুষ্ঠিত ‘আমেৰিকা-ছৌদি বিনিয়োগ মঞ্চ’ত কয় যে আগন্তুক ১০ৰ পৰা ২০ বছৰৰ ভিতৰত মানৱ সমাজে এনে এটা যুগত উপনীত হ’ব য’ত কাম বাধ্যতামূলক নহয়, বৰঞ্চ ইচ্ছা থাকিলে কৰা হ’ব। মাস্কৰ ভাষাত তেতিয়া কাম খেলা-ধূলা বা ভিডিঅ’ গেম খেলাৰ দৰে হ’ব—এক ধৰণৰ চখ।
তেওঁ এটা উদাহৰণ দি কয় যে যেনেকৈ কোনোবাই দোকানৰ পৰা শাক-পাচলি কিনিব পাৰে আৰু কোনোবাই চখ হিচাপে নিজৰ পিছফালৰ চোতালত শাক-পাচলি খেতি কৰে— ভৱিষ্যতে কামো একেই হ’ব। প্ৰযুক্তি আৰু ৰবটিক্স বিপ্লৱৰ ফলস্বৰূপে মানুহৰ শ্ৰম আৰু অপৰিহাৰ্য হৈ নাথাকিব।
মাস্কে দাবী কৰে যে ভৱিষ্যতৰ অৰ্থনীতি লাখ লাখ ৰবটৰ উৎপাদনশীলতাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ’ব। তেওঁ আশা প্ৰকাশ কৰে যে টেছলাৰ ভৱিষ্যত মূল্যমানৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ তেওঁলোকৰ মানৱৰূপী ৰবট ‘অপ্টিমাছ’ৰ পৰা আহিব—যদিও এই প্ৰকল্পটো এতিয়াও বাৰে বাৰে বিলম্ব হৈ আছে।
মাস্কে কয় যে উন্নত ৰবটিক্স আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই এনে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব য’ত ধনৰ ধাৰণাটোৱেই অপ্রাসংগিক হৈ পৰিব৷ তেওঁ লেখক ইয়ান এম বেংকছৰ কালচাৰ ছিৰিজৰ কথা উল্লেখ কৰে, য’ত প্ৰযুক্তি-নিৰ্ভৰ “পোষ্ট স্কেয়াৰচিটি’’ সমাজ এখনত মানুহে চাকৰি অবিহনেই জীৱন-যাপন কৰে।
ভৱিষ্যতে মানুহক আৰ্থিক চাপ নোহোৱাকৈ জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰিবলৈ তেওঁ “ইউনিভাৰ্চেল হাই ইনকাম”ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে—যদিও ই কেনেকৈ কাম কৰিব সেই বিষয়ে তেওঁ বিতংভাৱে কোৱা নাই। এই ধাৰণাটো ইউনিভাৰ্চেল বেচিক ইনকাম (ইউবিআই)ৰ দৰে, যাৰ বিষয়ে পূৰ্বেই অ’পেনএআইৰ মুৰব্বী ছেম অল্টমেনে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিছে।
অৰ্থনীতিবিদসকলৰ মতে মাস্কৰ এই ধাৰণাটো আকৰ্ষণীয় যদিও এতিয়াও বাস্তৱৰ পৰা বহু দূৰত। পেনচিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষক ইঅ’না মেৰিনেস্কুৰ মতে, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে যদিও ৰবটিক্স প্ৰযুক্তি এতিয়াও অতি ব্যয়বহুল আৰু ইয়াৰ প্ৰয়োগযোগ্য়তা সীমিত।
তেওঁ কয় যে ঔদ্যোগিক বিপ্লৱৰ পৰা আৰম্ভ কৰি যুগ যুগ ধৰি যান্ত্ৰিকীকৰণৰ প্ৰচেষ্টা চলি আহিছে। কিন্তু প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ত জটিল হৈ পৰে—কাৰণ প্ৰতিটো অগ্ৰগতি আগৰ তুলনাত অধিক কঠিন আৰু ব্যয়বহুল।
ইয়াৰ উপৰিও এআই ব্য়ৱহাৰৰ হাৰ এতিয়াও আশা কৰা ধৰণৰ স্তৰত উপনীত হোৱা নাই। ইয়েল বাজেট লেবৰ এক প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে ২০২২ চনত চেটজিপিটি প্ৰৱৰ্তনৰ পিছতো বিশ্বৰ শ্ৰম বজাৰত কোনো ডাঙৰ ব্যাঘাত হোৱা নাই।
টেম্পল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্ৰম অৰ্থনীতিবিদ চেমুৱেল ছলমনে কয় যে প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ দৰেই ৰাজনৈতিক গাঁথনিও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। যদিহে ধনৰ বিতৰণ ন্যায্য নহয়, তেন্তে প্ৰযুক্তিভিত্তিক অৰ্থনীতিয়ে বৈষম্য আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।
বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিয়ে ইতিমধ্যে সেই বিপদৰ ইংগিত দিছে। আমেৰিকাৰ শ্বেয়াৰ বজাৰত ‘মেগনিফিচেণ্ট চেভেন’ নামেৰে পৰিচিত বৃহৎ প্ৰযুক্তি কোম্পানীসমূহৰ উপাৰ্জনৰ আশা বৃদ্ধি পাইছে যদিও বাকী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ উপাৰ্জনৰ আশা হ্ৰাস পাইছে।
চলমনৰ মতে, এতিয়া প্ৰশ্নটো কেৱল প্ৰযুক্তিৰ নহয়—এয়া ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্ত হ’ব: “এই উপাৰ্জন সকলোৰে হ’ব নে দুই-এজন মানুহৰ হাতলৈ যাব?”
অৰ্থনীতিবিদ এণ্টন ক’ৰিনেকে কয় যে মানুহৰ সুখ আৰু পৰিচয়ৰ এটা প্ৰধান উৎস হ’ল কৰ্মক্ষেত্ৰত গঢ় লৈ উঠা সম্পৰ্ক। কাম নোহোৱা হ’লে সমাজে মানুহৰ সামাজিক সংযোগ, উদ্দেশ্যবোধ, মানসিক সুস্থতাৰ বিষয়ে পুনৰ চিন্তা কৰিব লাগিব।
মাস্কে নিজেই ভৱিষ্যতে মানৱ জীৱনৰ অৰ্থ কি হ’ব সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে—“ৰবট আৰু এআইয়ে যদি সকলো কাম ভালদৰে কৰিব পাৰে, তেন্তে মানৱ জীৱনৰ অৰ্থ কি?”
ইলন মাস্কৰ কল্পিত ভৱিষ্যত এনে এখন সমাজ য’ত ৰবটে কাম কৰে, ধন অপ্রাসংগিক, আৰু মানুহে কেৱল আনন্দৰ বাবে কাম বাছি লয়৷ কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই ভৱিষ্যতক বাস্তৱত পৰিণত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এতিয়াও প্ৰযুক্তিগত, অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক বহুতো বাধা আছে।
সপোন আৰু বাস্তৱৰ মাজৰ এই উত্তেজনাই বিশ্বৰ শ্ৰম বজাৰত এক নতুন অধ্যায়ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছে— এনে ভৱিষ্যত য’ত কাম আৰু মানৱ পৰিচয়ৰ একমাত্ৰ ভিত্তি নহ’বও পাৰে।