সৰ্বত্ৰ বিৰোধিতাৰ ফলত কেন্দ্ৰই স্মাৰ্টফোনত ‘সঞ্চাৰ সাথী’ এপ বাধ্যতামূলক কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ পৰা পিছুৱাই আহিবলৈ বাধ্য হৈছিল। কিন্তু এইবাৰ মোদী চৰকাৰে ব্যক্তিগত পৰ্যায়ত নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ আন এক পদ্ধতি গ্ৰহণৰ বিষয়ে চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰিছে। কেন্দ্ৰই বিচাৰিছে যে প্ৰতিটো স্মাৰ্টফোনৰ GPS (Global Positioning System) লোকেচন যেন সদায় অন হৈ থাকে।
এই ব্যৱস্থাৰে কোনটো ফোন ঠিক ক’ত আছে, সেয়া অতি সহজে আৰু নিখুঁতভাৱে জানিব পৰা যাব। অৱশ্যে এইবাৰ কেন্দ্ৰই পোনপটীয়াকৈ নহয়, সিম অপাৰেটৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে নজৰদাৰি চলোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।
এই সন্দৰ্ভত চেলুলাৰ অপাৰেটৰ্ছ এছ’চিয়েশ্যন অৱ ইণ্ডিয়া (COAI)-য়ে কেন্দ্ৰলৈ এখন চিঠি প্ৰেৰণ কৰিছে। জিঅ’, এয়াৰটেল এই সংস্থাটোৰ সদস্য।
সেইখন চিঠিত COAI-য়ে জনাইছে যে লোকেচন সম্পৰ্কীয় তথ্য তেতিয়াহে দিব পৰা যাব, যেতিয়া স্মাৰ্টফোন নিৰ্মাতা সংস্থাসমূহে ‘GPS’ প্ৰযুক্তি সদায় সক্ৰিয় কৰি ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰিব। কাৰণ, এই প্ৰযুক্তিয়ে ছেটেলাইট চিগনেল আৰু ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰি কাম কৰে।
সূত্ৰ অনুসৰি, কেন্দ্ৰৰ এই প্ৰস্তাৱত এপল (Apple), ছেমছাং (Samsung) আৰু গুগলৰ (Google) দৰে ফোন নিৰ্মাতা সংস্থাসমূহে আৰম্ভণিতেই অসন্মতি প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁলোকে স্পষ্টকৈ কৈছে যে গ্ৰাহকৰ গোপনীয়তাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে কোনো আপোচ কৰিবলৈ ৰাজী নহয়।
যোৱা শুকুৰবাৰে ফোন নিৰ্মাতা সংস্থাসমূহৰ শীৰ্ষ বিষয়াসকলৰ সৈতে গৃহ মন্ত্ৰণালয়ৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা আছিল, কিন্তু সেই বৈঠক আপাততঃ পিছুৱাই দিয়া হৈছে। এই সন্দৰ্ভত কোনো সিদ্ধান্তও লোৱা হোৱা নাই।
বৰ্তমান কোনো ফোনৰ অৱস্থান জানিবলৈ টাৱাৰ লোকেচনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। কিন্তু ইয়াৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণ নিখুঁত তথ্য পোৱা নাযায়, কেৱল সম্ভাৱ্য এলেকাটোহে জনা যায়। মোদী চৰকাৰে দীৰ্ঘদিন ধৰি দাবী কৰি আহিছে যে ফোনৰ সঠিক অৱস্থান জানিব নোৱাৰাৰ বাবে বিভিন্ন তদন্তকাৰী সংস্থাই সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছে।
আজিকালি স্মাৰ্টফোনত কেৱল কিছুমান এপ ব্যৱহাৰৰ সময়তহে ‘GPS’ প্ৰযুক্তি সক্ৰিয় হয়। কিন্তু তাৰ আগতে ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে ফোনত সতৰ্কবাণী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। যদি এই প্ৰযুক্তি সদায় সক্ৰিয় হৈ থাকে, তেন্তে কোনটো ঘৰত ফোনটো আছে, সেয়াও অতি কম সময়ৰ ভিতৰত বিচাৰি উলিওৱাটো সম্ভৱ হ’ব। আৰু ইয়াতেই গোপনীয়তা ভংগৰ প্ৰশ্ন উঠিছে। GPS প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত এজন ব্যক্তিয়ে কেতিয়া ক’লৈ গৈ আছে, তাৰ ওপৰত প্ৰতি মুহূৰ্তত নজৰদাৰি চলাব পৰা যাব।
স্মাৰ্টফোন নিৰ্মাতাসকলৰ একাংশৰ মতে, GPS প্ৰযুক্তিক কেতিয়াও নজৰদাৰিৰ বাবে সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল। এপল আৰু গুগলৰ মতে, মোদী চৰকাৰে যি প্ৰস্তাৱ দিছে, সেয়া আচলতে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ বাবেও বিপজ্জনক হ’ব পাৰে। কিয়নো, ইয়াৰ ফলত সেনা বিষয়া, ন্যায়াধীশ, ব্যৱসায়ী আৰু সাংবাদিকসকলৰ ওপৰত যিকোনোৱে সহজে নজৰদাৰি চলাব পাৰিব।
কিছুদিন আগতে চাইবাৰ নিৰাপত্তাৰ অজুহাত দেখুৱাই কেন্দ্ৰই প্ৰতিটো স্মাৰ্টফোনত ‘সঞ্চাৰ সাথী’ এপ বাধ্যতামূলক কৰাৰ নিৰ্দেশনা জাৰি কৰিছিল। কিন্তু সেই এপটোৰ জৰিয়তে নজৰদাৰি কৰা হ’ব বুলি অভিযোগ উঠাৰ পিছত মোদী চৰকাৰে সেই নিৰ্দেশনা প্ৰত্যাহাৰ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।